15 χρόνια μετά- Η μυστική συμφωνία για τα Ίμια- όλο το χρονικό



Το φως της δημοσιότητας είδε η επιστολή που αποτυπώνει τις δεσμεύσεις Ελλάδας και Τουρκίας για τα Ίμια, 15 χρόνια μετά την κρίση που παραλίγο να οδηγήσει σε πόλεμο. Τι προέβλεπε, ποιος ο ρόλος των ΗΠΑ και πώς οι βραχονησίδες μετατράπηκαν σε "γκρίζα ζώνη" 

Δημοσιεύτηκε: Ιανουάριος 30 2011 08:36 Ενημερώθηκε: Ιανουάριος 31 2011 11:56
Τη δέσμευση να απομακρύνουν στρατιώτες, πλοία και σημαίες από τα Ίμια και να μην επιστρέψουν στην περιοχή, είχαν αναλάβει Ελλάδα και Τουρκία, ώστε να λήξει η κρίση που είχε δημιουργηθεί, σύμφωνα με επίσημη επιστολή που ήρθε στο φως της δημοσιότητας.
Όπως αναφέρει η "Καθημερινή της Κυριακής", η συμφωνία αποτυπώθηκε σε επιστολή που απέστειλε ο τότε Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Γουόρεν Κρίστοφερ, προς τους ομολόγους του Ελλάδας και Τουρκίας με ημερομηνία 2 Φεβρουαρίου 1996.
Με αυτή τη συμφωνία οι ΗΠΑ αναλάμβαναν τον ρόλο του εγγυητή, ώστε να αποτραπεί νέο επεισόδιο, σε περίπτωση που κάποιο από τα μέρη δεν τηρούσε τις προφορικές δεσμεύσεις.

"Οι διαβεβαιώσεις που μας προσέφεραν η Ελλάδα και η Τουρκία ότι θα απομάκρυναν τα πλοία, το προσωπικό και τις σημαίες -με ένα αλληλοδιαδοχικό και συντονισμένο τρόπο- επέτρεψε σε κάθε πλευρά να υποχωρήσει από το χείλος (του πολέμου) με αξιοπρέπεια. Η κυβέρνηση της (μιας χώρας) μας έχει διαβεβαιώσει ότι δεν θα τοποθετήσει τη σημαία της ή οπλισμένο προσωπικό της στις νησίδες ούτε θα τοποθετήσει πλοία κοντά στις νησίδες. Προσδίδουμε μεγάλη βαρύτητα σε αυτή τη διαβεβαίωση από ένα σύμμαχο του ΝΑΤΟ. Προσδίδουμε εξίσου μεγάλη βαρύτητα στις διαβεβαιώσεις της κυβέρνησής σας ως προς τα ίδια, και το έχουμε διαβιβάσει προφορικά και γραπτώς στην κυβέρνηση της (άλλης χώρας)" αναφέρει ο κ. Κρίστοφερ στην επιστολή.
Η επιστολή επιδόθηκε στους κκ Πάγκαλο και Μπαϊκάλ, από τον τότε πρέσβη των ΗΠΑ στην Αθήνα Τόμας Νάιλς και τον επιτετραμμένο των ΗΠΑ στην Άγκυρα Φράνσις Ριτσαρντόουν.
Για πολλούς η δέσμευση της Ελλάδας, έκανε την περιοχή των Ιμίων "γκρίζα ζώνη", ενώ όπως αναφέρει η "Καθημερινή", μετά τα Ίμια, ακολούθησε νέα πρόκληση της Τουρκίας, που προσπάθησε να αμφισβητήσει την ελληνικότητα και της Καλολίμνου.
Η κρίση των Ιμίων
Η κρίση των Ιμίων ξεκίνησε με αφορμή την προσάραξη πλοίου στις ελληνικές βραχονησίδες και λίγο έλειψε να οδηγήσει σε ένοπλη σύγκρουση Ελλάδας-Τουρκίας.
Τελικά με την παρέμβαση του ΝΑΤΟ, και κυρίως των ΗΠΑ, η ένταση εκτονώθηκε και οι δύο χώρες απέσυραν τους στόλους τους.
Ο τότε δήμαρχος της Καλύμνου Δημήτρης Διακομιχάλης, θορυβημένος από το γεγονός ότι η Τουρκία εγείρει εδαφικές αξιώσεις στα Ίμια, ύψωσε την ελληνική σημαία σε ένα από αυτά τα δύο νησιά στις 25 Ιανουαρίου 1996, συνοδευόμενος από τον αστυνομικό διευθυντή Καλύμνου Γ. Ριόλα, έναν ιερέα και δύο κατοίκους του νησιού.
Τα τουρκικά τηλεοπτικά κανάλια μετέδωσαν εικόνες με την ελληνική σημαία υψωμένη στα Ίμια, κάτι που προκάλεσε σάλο στην κοινή γνώμη της Τουρκίας. Δύο δημοσιογράφοι του γραφείου της εφημερίδας Χουριέτ στη Σμύρνη, μετέβησαν με ελικόπτερο στη Μεγάλη Ίμια, υπέστειλαν την ελληνική σημαία και ύψωσαν την τουρκική σημαία.
Η όλη επιχείρηση των δημοσιογράφων βιντεοσκοπήθηκε και προβλήθηκε από το τηλεοπτικό κανάλι που ανήκει στη Χουριέτ. Το γεγονός αυτό πήρε σημαντικές διαστάσεις. Σύντομα, ελληνικά και τουρκικά πολεμικά σκάφη κινήθηκαν στην περιοχή.
Η κρίση κλιμακώθηκε τις επόμενες μέρες. Στις 28 Ιανουαρίου 1996 το περιπολικό "Αντωνίου" του Πολεμικού Ναυτικού κατέβασε την τουρκική σημαία και ύψωσε την ελληνική. Επίσης, το βράδυ της 28ης Ιανουαρίου, Έλληνες βατραχάνθρωποι αποβιβάστηκαν στη Μεγάλη Ίμια χωρίς να τους αντιληφθούν τα παραπλέοντα εκεί τουρκικά πολεμικά.
Στις 29 Ιανουαρίου, ο νέος πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης, στις προγραμματικές του δηλώσεις στη Βουλή, στέλνει μήνυμα προς την Τουρκία, ότι σε οποιαδήποτε πρόκληση η Ελλάδα θα αντιδράσει άμεσα και δυναμικά. Στις 30 Ιανουαρίου, η πρωθυπουργός της Τουρκίας Τανσού Τσιλέρ δηλώνει μέσα στην Τουρκική βουλή ότι την επόμενη μέρα η Ελληνική σημαία θα έχει κατέβει από τα Ίμια.
Τρεις Έλληνες νεκροί
Στις 31 Ιανουαρίου και ώρα 01:40 Τουρκικές ειδικές δυνάμεις αποβιβάζονται στη Μικρή Ίμια. Στις 05:30 της ίδιας μέρας ελικόπτερο του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, που απογειώθηκε από τη φρεγάτα Ναυαρίνο για να διαπιστώσει την παρουσία των Τούρκων στη βραχονησίδα κατέπεσε κατά την επιστροφή του στη φρεγάτα και τα τρία μέλη του πληρώματος, ο υποπλοίαρχος Χριστόδουλος Καραθανάσης, ο υποπλοίαρχος Παναγιώτης Βλαχάκος και ο αρχικελευστής Έκτορας Γιαλοψός, σκοτώθηκαν.
από: news247.gr

Το χρονικό της κρίσης των Ιμίων

• 26 Δεκεμβρίου 1995: Το τουρκικό φορτηγό πλοίο «Φιγκεν Ακάντ» προσαράζει στις βραχονησίδες Ίμια. Ο Τούρκος πλοίαρχος ισχυρίζεται ότι βρίσκεται σε τουρκικά χωρικά ύδατα και αρχικά αρνείται να δεχθεί βοήθεια από ελληνικά μέσα έρευνας και διάσωσης.
• 28 Δεκεμβρίου: Ελληνικά ρυμουλκά απεγκλωβίζουν το τούρκικο πλοίο και οδηγείται στην Τουρκία.
• 29 Δεκεμβρίου 1995: Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών εκδίδει ρηματική διακοίνωση, στην οποία τα Ίμια χαρακτηρίζονται ως τουρκικό έδαφος.
• 10 Ιανουαρίου 1996: Η Ελλάδα απορρίπτει τους ισχυρισμούς του τουρκικού ΥΠ.ΕΞ. με άλλη ρηματική διακοίνωση, στην οποία αναφέρεται η συνθήκη των Παρισίων του 1947, με την οποία οι βραχονησίδες Ίμια παραχωρήθηκαν από την Ιταλία στην Ελλάδα, κατά την ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων.
• 4 Ιανουαρίου 1996: Ο Αμερικάνος πρόεδρος, Μπιλ Κλίντον, σε επιστολή του προς Ελληνοαμερικανό γερουσιαστή, αναφέρει: «Φοβάμαι θερμό επεισόδιο».
• 19 Ιανουαρίου: Στην Ελλάδα πρωθυπουργός γίνεται ο Κ. Σημίτης.
• 25 Ιανουαρίου 1996: Ο δήμαρχος Καλύμνου, Δ. Διακομιχάλης συνοδευόμενος από τον Αστυνομικό Διευθυντή της Καλύμνου, Γ. Ριόλα, υψώνουν στα Ίμια την ελληνική σημαία.
• 28 Ιανουαρίου 1996: Μία ομάδα Τούρκων δημοσιογράφων της εφημερίδας «Χουριέτ» προσεγγίζει τα Ίμια με ελικόπτερο, υποστέλλει την ελληνική σημαία και υψώνει την τουρκική. Άνδρες του περιπολικού «Παναγόπουλος» στις 08:00 αντιλαμβάνονται την τουρκική σημαία.

Ο αρχηγός Γ.Ε.Ν. δίνει εντολή στον Κυβερνήτη του Παράκτιου Περιπολικού «ΑΝΤΩΝΙΟΥ» να σπεύσει στα Ίμια, να αφαιρέσει την τουρκική σημαία και να υψώσει ξανά την ελληνική. Ο Αρχηγός Γ.Ε.Ν. επικοινωνεί με τον Αρχηγό Γ.Ε.ΕΘ.Α., ναύαρχο Λυμπέρη, τον οποίο ενημερώνει για τα γεγονότα. Ο Αρχηγός Γ.Ε.ΕΘ.Α. παράλληλα ενημερώνει τον υπουργό Εθνικής Αμύνης, Γεράσιμο Αρσένη.
• 30 Ιανουαρίου 1996: Δημοσιεύεται σχέδιο, σύμφωνα με το οποίο οι Τούρκοι διεκδικούν το σύνολο των βραχονησίδων, οι οποίες βρίσκονται κοντά στα Τουρκικά παράλια.
- Από το πρωί στην περιοχή των Ιμίων επικρατεί ένταση και προς τα κει κατευθύνονται πολεμικά πλοία..
- Το απόγευμα, τα ελληνικά και τα τουρκικά πολεμικά πλοία, που έχουν σπεύσει στην ευρύτερη περιοχή των Ιμίων , βρίσκονται σε διάταξη μάχης.
- Ταυτόχρονα, άνδρες των Ο.Υ.Κ. αποβιβάζονται στα Ανατολικά Ίμια και δυνάμεις των Ειδικών Δυνάμεων στην Καλόλιμνο. Για «άγνωστο» λόγο η Δυτική Ίμια μένει αφύλαχτη!
- στις 18.00 οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις τίθενται σε κατάσταση γενικής επιφυλακής. Και ενεργοποιούνται τα πολεμικά σχέδια.
- Στις 23:00 διατάσσεται μερική επιστράτευση στους νομούς Έβρου, Ροδόπης , Ξάνθης και νήσων του Αιγαίου. Και πριν από τα μεσάνυχτα οι μάχιμες στρατιωτικές Μονάδες του Έβρου και των νησιών βρίσκονται στις θέσεις μάχης.
• 30/31 Ιανουαρίου 1996: Τη νύχτα, οι καιρικές συνθήκες είναι εξαιρετικά δυσμενείς. Βρέχει συνεχώς και η ορατότητα είναι πολύ χαμηλή.
Στη 01:15 Τούρκοι κομάντος αποβιβάζονται στη Δυτική Ίμια, στην οποία δεν βρίσκονται ελληνικές στρατιωτικές δυνάμεις. Υψώνουν την τουρκική σημαία. Θα παραμείνουν εκεί επτά ώρες.
Το γεγονός επιβεβαιώνεται από ελικόπτερο ΑΒ-212 ASW της Φρεγάτας «Ναυαρίνο». Η κρίση έχει κορυφωθεί. Ελλάδα και Τουρκία βρίσκονται ένα βήμα πριν από την ένοπλη σύρραξη.
Στη 01.00΄ μετά τα μεσάνυχτα πραγματοποιείται στο γραφείο του πρωθυπουργού στη Βουλή σύσκεψη του Κυβερνητικού Συμβουλίου Εξωτερικών και Άμυνας (ΚΥΣΕΑ).
Συμμετέχουν, εκτός των υπουργών που είναι τακτικά μέλη , ο γραμματέας του Υπουργικού Συμβουλίου Τάσος Μαντέλης και οι σύμβουλοι του πρωθυπουργού Ν. Θέμελης και Δ. Καραϊτίδης. Μεσολαβούν δύο τηλεφωνικές συνδιαλέξεις Πάγκαλου- Χόλμπρουκ, και στις 02.00΄ π.μ. ενημερώνεται το ΚΥΣΕΑ για την κατάληψη της αφρούρητης βραχονησίδας στα Ίμια από Τούρκους κομάντος. Να επισημάνουμε ότι στη σύσκεψη του ΚΥΣΕΑ ο υπουργός Εξωτερικών Θεόδωρος Πάγκαλος, προσήλθε με μία ώρα καθυστέρηση λόγω συμμετοχής του σε...τηλεοπτική εκπομπή!
Ο διοικητής της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΕΥΠ) δεν καλείται να συμμετάσχει, παρότι βρίσκεται έξω από την αίθουσα της σύσκεψης! Ο διοικητής της ΕΥΠ ναύαρχος (ε.α.) Λεωνίδας Βασιλικόπουλος ζητάει επιμόνως να συνομιλήσει με τον Πρωθυπουργό και να του γνωστοποιήσει απόρρητα μηνύματα, όμως ο πρωθυπουργός, ο κ. Σημίτης μέσω της γραμματέως του, τον παρέπεμψε να μιλήσει με... το γραμματέα του Υπουργικού Συμβουλίου Τάσο Μαντέλη!!
Και όταν ο Α/ΓΕΕΘΑ Ναύαρχος Χ.Λυμπέρης , που μετέχει στη σύσκεψη του ΚΥΣΕΑ, ζητάει την αποδέσμευση των κανόνων εμπλοκής, λαμβάνει την απάντηση από Σημίτη και Πάγκαλο, ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις!
Στις 5:30 το ελικόπτερο που είχε απονηωθεί από τη Φρεγάτα ΝΑΥΑΡΊΝΟ και είχε εντοπίσει τους Τούρκους κομάντος στην βραχονησίδα Ίμια, επιστρέφοντας συντρίβεται στη θάλασσα. Σκοτώνεται το πλήρωμα του ελικοπτέρου: Χ. Καραθανάσης, Ε. Γιαλοψός, Π. Βλαχάκος. Η συντριβή του ελικοπτέρου οφείλεται σε ατύχημα, σπεύδει να δηλώσει ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Γερ.Αρσένης, υποστηρίζοντας ότι ο πιλότος έπαθε «βέρτικο».
Στη 1 Φεβρουαρίου 1996 η εφημερίδα «Απογευματινή» αποκαλύπτει εμπιστευτικό σήμα του πιλότου του ελικοπτέρου που έστειλε στις 4.49 τα ξημερώματα της 31ης Ιανουαρίου. Ο πιλότος ανέφερε κατά λέξη προς τη Φρεγάτα «Ναυαρίνο»: «Έχω ένδειξη master caution (γενική ηλεκτρονική βλάβη), emergency (κίνδυνος)».
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η ένδειξη master caution σημαίνει ότι είτε το ελικόπτερο δέχεται ηλεκτρονική παρεμβολή, είτε ότι υπάρχει μηχανική βλάβη, οπότε και ανάβει το αντίστοιχο λαμπάκι. Αμέσως μετά, όμως, ο πιλότος προσθέτει: «αλλά το λαμπάκι δε δείχνει τίποτε».
Είναι πολύ πιθανόν, η πτώση του ελληνικού ελικοπτέρου να οφείλεται σε ηλεκτρονική παρεμβολή. Το ερώτημα είναι , από πού έγινε αυτή η παρεμβολή, από τουρκικό ή από αμερικανικό μέσο; Και γιατί; Ερωτήματα, που δυστυχώς ακόμα παραμένουν αναπάντητα…

Στις 06:10 το πρωί, οι υπουργοί Αμύνης και Εξωτερικών, Γ. Αρσένης και Θ. Πάγκαλος, ανακοινώνουν τη συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας με προσωπική παρέμβαση του Προέδρου των Η.Π.Α., Μπιλ Κλίντον, και του διαμεσολαβητή Ρ. Χόλμπρουκ.
Οι ελληνικές δυνάμεις αποχωρούν από τα Ίμια παίρνοντας μαζί και την ελληνική σημαία. Το ίδιο πράττουν και οι Τούρκοι καταδρομείς.
Είναι η πρώτη φορά, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, που έχουμε υποστολή Ελληνικής σημαίας και αποχώρηση στρατιωτικής φρουράς από ελληνικό έδαφος.
Ο Πρωθυπουργός Κ.Σημίτης ανακοινώνει στη Βουλή, τη λήξη του ελληνοτουρκικού «επεισοδίου», επιρρίπτοντας ευθύνες στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, τις οποίες κατηγόρησε, ως ανέτοιμες να ανταποκριθούν στην αποστολή τους !! Υπήρξε σκληρή απάντηση και κριτική για τις επιλογές του πρωθυπουργού Κ.Σημίτη, από τον Α/ΓΕΕΘΑ Ναύαρχο Χρήστο Λυμπέρη, ο οποίος στη συνέχεια αποπέμφθηκε από την ηγεσία των Ενόπλων μας Δυνάμεων.

Σχόλια